Con đường của Một Dự án (Kỳ 1)

DỰ ÁN THỦY ĐIỆN ĐỒNG NAI 6 VÀ ĐỒNG NAI 6A ĐÃ ĐƯỢC CÁC CƠ QUAN QUẢN LÝ MỞ ĐƯỜNG VỀ CƠ SỞ PHÁP LÝ NHƯ THẾ NÀO?

Trong thời gian qua cơ sở pháp lý của Dự án thủy điện ĐN 6 và ĐN6A được rất nhiều người dân và các Đại biểu Quốc hội quan tâm và cũng được nêu ra trong các văn bản phản biện của các nhà khoa học. Các vấn đề pháp lý đó là:

1/ Về việc quy hoạch hệ thống các nhà máy thủy điện trên sông Đồng Nai (trong đó có ĐN6 và ĐN6A) cần được Đánh giá Tác động Môi trường Chiến lược (ĐMC) để đánh giá toàn diện mối quan hệ của các nhà máy trên cùng một lưu vực.

2/ Dự án thuộc diện phải đưa ra Quốc hội phê duyệt chủ trường nhưng Dự án chưa thực hiện bước này.

3/ Dự án vi phạm luật Đa dạng sinh học do chiếm dụng vùng lõi của Vườn Quốc gia Cát Tiên

Nhưng sau khi được đọc những quan điểm của Tổng cục môi trường (Bộ TNMT) về các vấn đề mà Dư luận đang quan tâm được đăng trên trang Web Năng lượng Việt Nam tôi thấy các vấn đề pháp lý còn thiếu của Dự án đã được các cơ quan quản lý gỡ bỏ hết bằng cách đá bóng trách nhiệm cho nhau và bằng các văn bản điều chỉnh. Cụ thể đó là:

1/ Về việc cần phải ĐMC quy hoạch mạng lưới thủy điện trên sông Đồng Nai thì Tổng cục Môi trường cho rằng đó là trách nhiệm của Cơ quan lập quy hoạch đó là Bộ Công thương chứ không phải trách nhiệm của Chủ đầu tư (Đức Long Gia Lai).

2/ Dự án thuộc diện phải đưa ra Quốc Hội xen xét về chủ trương Đầu tư thì Bộ TNMT và Bộ Công thương cho rằng Dự án phải thực hiện xong Đánh giá Tác động Môi trường (ĐTM) và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt rồi mới trình Quốc Hội xem xét.

3/ Dự án vi phạm luật Đa dạng sinh học và xâm phạm vùng lõi của Vườn Quốc gia Cát Tiên:

Vấn đề này lại được Tổng cục Môi trường đẩy trách nhiệm sang Bộ NN&PTNN do sự chồng chéo nhau trong quy hoạch ngành và Quy hoạch điện có trước quy hoạch của Vườn Quốc gia Cát Tiên và Bộ NN&PTNN đã có quyết định  điều chỉnh quy hoạch rừng Quốc gia Cát Tiên và cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất rừng thành đất xây dựng thủy điện.

Với những lập luận như trên thì việc thẩm định báo cáo ĐTM của Dự án thủy điện ĐN6 và ĐN6A chỉ còn tập trung vào chuyên môn, còn cơ sở pháp lý coi như đã đầy đủ (!?). Tuy nhiên, ở đây cần đặt ra một số câu hỏi dành cho các cơ quan quản lý nhà nước về vấn đề này:

1/ Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan quản lý nhà nước về môi trường do vậy phải có trách nhiệm xem xét vấn đề môi trường tổng thể của Dự án này với các Dự án khác trên cùng lưu vực. Nếu thấy Quy hoạch không hợp lý về môi trường thì phải có ý kiến với Cơ quan lập quy hoạch để điều chỉnh chứ khống thể đổ trách nhiệm hết cho cơ quan lập Quy hoạch được.

2/ Căn cứ nào để Bộ NT&PTNT điều chỉnh quy hoạch và cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất rừng sang đất XD thủy điện? (chỉ để phục vụ cho dự án ĐN6 và ĐN6A chăng?). Mặt khác, với quyết định này sẽ giúp cho Dự án  được loại ra khỏi diện phải trình QH xem xét chăng? Vì nếu đã chuyển đổi mục đích thì diện tích đất rừng mà dự án chiếm dụng không phải đất rừng đầu nguồn và đất thuộc phạm vi Rừng Quốc gia nữa mà là đất xây dựng rồi(!).

Trên đây là một số ý kiến của tôi về tính pháp lý của Dự án gửi tới các cơ quan chức năng để làm rõ.

Trần Anh Tuấn

Vè Thủy điện -> Thư giãn cuối tuần, 18.11.2012 [2]

Vè Thủy điện
- Bee SCT - 

Ve vẻ vè ve

Cái vè thủy điện

Có bà sĩ tiến

Vô đến Sông Tranh

Xách váy ngó quanh

Phán rằng chuyện nhỏ

Dân nhát như thỏ

Lại thấp ai-qui ( IQ)

Rung lắc tí ti

Chưa gì đã chạy! 

Có thày không dạy

Nghiên cứu Đồng Nai

Viết thuê lần hai

Đê tê mờ ét ( ĐTMs)

Tọa độ sai bét

Lẫn lộn ích y ( x; y)

Múi chiếu chẳng ghi

Sao mà khôn vậy?

Vẫn là điểm ấy

Không thích thì thôi

Vũng lộn lên đồi

Ai người cãi được!

Thật là vô phước

Nhắm mắt vì tiền

Dù biết trước tiên

Phải xin Quốc hội

Làm nhanh chạy vội

Nộp tận Thủ đô

Luật pháp phớt lờ

Coi như không tính

Nghị quyết bốn chín ( NQ 49/2010/QH 12)

Không dám đưa vô

Viện dẫn hàng lô

Cái cần không có…

Tư vấn kiểu đó

Dạy dỗ được ai

Nói cứ như đài

Làm sao động đất!

Nhưng Trời có mắt

Báo chí công khai

Điểm mặt anh tài

Cóp bi cắt dán

Quyết bênh Dự án

Hội họp triền miên

Dân chúng muốn điên

Thôi thì xem xét

Hồ sơ khét lẹt

Thẩm định vẫn mần

Công khai đấy chứ

Có tay thi kứ

Đeo số mười ba

Tình thương bao la

Xót xa doanh nghiệp

Xăn tay nghĩa hiệp

Chỉ mặt phóng viên

Câu kết vì tiền

Bầy đàn, lợi ích

Xúm vào công kích

Phá rối người ta…

Tôi gọi người ra

Thanh tra cho biết!

Chuyện dài khôn xiết

Dích dắc dằng dai

Nén tiếng thở dài

Hồi sau sẽ rõ…

Note 20-11: Cá giáo sư nói với các sinh viên " Ráp cái tu-bin Kaplan ở ĐN6 này thì các con vẫn cứ ngược sông lên chơi ĐN 5 vô tư!"

Bánh mì kẹp thịt -> Thư giãn cuối tuần, 18.11.2012 [1]

SCT - Chuyện chẳng đâu với đâu

Bánh mì kẹp thịt -> Thư giãn cuối tuần

1.    Chuyện xưa có một quốc gia hà khắc, dân chịu không nổi phải vượt biên.

Tên vua tàn độc ra lệnh: Ai muốn qua biên giới phải nói có một (01) câu thôi. Nếu câu nói đó là đúng thì bị đem chặt đầu. Nếu câu nói đó là sai thì lập tức đem ra treo cổ.

Điều đó có nghĩa là muốn rời bỏ đất nước này thì chỉ có đi theo diện "đoàn tụ ông, bà" tức khắc, vậy hãy ráng mà sống mà cống nạp cho ta!

 Ấy thế mà có người vẫn qua biên giới khỏe re. Vậy quý vị biết người đó nói câu gì mà đao phủ muốn chặt hay treo đều không được?

 Hee hee, câu đó là: "Mày hãy treo cổ tao lên!"

2.    Chuyện gần đây, ở khu rừng nọ có chị Kiến và chú Voi là hàng xóm của nhau. Kiến ta không ngoan, qua biên giới buôn bán ì xèo: xuất quặng thô, gỗ quý rồi nhập hàng điện máy, trái cây, quần áo tùm lum, giàu khủng khiếp, của ăn của để khắp hang cùng hốc. Voi ta to xác nhưng khù khờ, quanh quẩn xó rừng bứt cỏ, bẻ chuối ăn qua ngày. Gặp hồi rừng bị phá làm thủy điện quá hớp nên đói thường trực.

Chị Kiến thấy tội nghiệp bèn vỗ vai rủ: "Chú qua biên giới đi buôn với chị nha!".

Voi thật thà: "Mà em không có Hộ chiếu, sao mà qua cửa khẩu được?"

Chị Kiến động viên: "Chú cứ yên tâm, vụ đó chị lo dễ ợt!".

Thế là hai chị em Kiến và voi dắt nhau lên cửa khẩu. Chị Kiến đã dúi phong bì cho hải quan để bao chú em Voi qua biên giới, nhưng xui bữa đó có Đoàn kiểm tra cấp trên, hải quan bảo chị cứ đi, còn thằng kia chờ hậu xét.

Thấy Voi muốn xỉu, chi Kiến dắt Voi ra tủ bánh gần đó, mua một cái bánh mì to, nhờ chủ quán bổ làm đôi, ốp vào hai bên sườn Voi rồi lấy dây buộc lại. Sau đó Kiến dắt Voi lừng lững đi qua cửa khẩu. Hộ chiếu của Kiến thì oke, còn thằng Voi này dừng ngay, dẹp.

Chị Kiến quay lại cười giả lả, nói nhỏ với mấy chú hải quan rồi dắt voi qua biên giới. Sau Đoàn kiểm tra xem sổ trực ban thấy ghi:

"Hồi… giờ, ngày… Bà Kiến xuất cảnh. Hành lý kèm theo: bánh mì kẹp thịt". Ối a

3.    Chuyện sân cỏ cuối tuần: Hai đội thi đấu quyết liệt vì máu giải thưởng, vì danh dự, vì nhiều thứ khác. Phút thứ 89 chưa có tỷ số. Tiền đạo áo xanh bứt lên chọc thẳng vòng cấm địa, hậu vệ áo đỏ bỏ bóng phang thẳng chân khiến tiền đạo xanh lăn lông lốc.

Khán giả bật dậy cùng  đội xanh la to: Phạt đền!

Vua áo đen chạy đến chỉ tay sát ngoài vạch 16,5m, đặt bóng phạt có hàng rào.

 Khán giả la ó phản đối dữ dội, áo đen bèn rút thẻ vàng gí vào hậu vệ đỏ. Áo đen kiên quyết chỉ vị trí áo đỏ phang giò là ngoài vạch dù áo xanh ngã quay trong vạch.

Đội trưởng áo xanh quyết liệt phản đối áo đen, thế là nhận ngay thẻ đỏ rời sân.

Cả sân càng la ó phản đối dữ dội. Áo đen chỉ lên Ban tổ chức: "Thay khán giả!".

Chưa biết sẽ bù giờ mấy phút và đá tiếp như thế nào…

Bee thuộc SCT lượm lặt

* Tái bút: Pà kon đừng có liên hệ chi chuyện nước nhà, và chuyện Đê-tê-em (ĐTM) Đồng Nai 6+6A đó nha! ^_^  

UNESCO đã nhầm? - NLĐO

UNESCO đã nhầm?

Thứ Sáu, 16/11/2012 22:55

Một “phát hiện” gần đây của Tập đoàn Đức Long Gia Lai khiến dư luận không khỏi sửng sốt: 137 ha trong vùng lõi VQG Cát Tiên chỉ có rừng sản xuất, rừng nghèo với tre nứa, lồ ô, không còn gỗ quý… Vì thế có thể “cắt” đi để làm 2 thủy điện Đồng Nai 6 và 6A!

Không sửng sốt sao được khi VQG Cát Tiên đã được Ủy ban UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển (KDTSQ) thế giới vào năm 2001. Điều đó có nghĩa hơn 71.000 ha diện tích VQG Cát Tiên phải có giá trị bảo tồn đa dạng sinh học cao, có đại diện đa dạng các hệ sinh thái của những khu vực địa lý sinh vật chính, diện tích đủ lớn để thực hiện 3 chức năng của khu dự trữ sinh quyển: vùng lõi, vùng đệm, vùng chuyển tiếp… để đáp ứng các tiêu chí khắt khe mà UNESCO đã đưa ra.

 

Ai cũng biết VQG Cát Tiên là cánh rừng nhiệt đới ẩm cuối cùng của miền Nam Việt Nam, hội tụ phong phú các kiểu rừng trong khu vực. Năm kiểu rừng cơ bản để làm nên giá trị bảo tồn đa dạng sinh học cao của VQG Cát Tiên là: rừng lá rộng thường xanh; rừng lá rộng thường xanh nửa rụng lá; rừng hỗn giao gỗ, tre nứa; rừng tre nứa thuần loại và thảm thực vật ngập nước.

 

Không chỉ có giá trị bảo tồn, các hệ sinh thái tự nhiên rừng đầu nguồn ở đây cực kỳ quan trọng với chức năng điều nước lưu vực sông Đồng Nai, cung cấp nước ngọt vào mùa khô và khống chế ngập lụt vào mùa mưa cho cả vùng rộng lớn miền Đông Nam Bộ… Do vậy, đến năm 2012, UNESCO lại tiếp tục công nhận KDTSQ Đồng Nai là KDTSQ thế giới, VQG Cát Tiên trở thành vùng lõi của KDTSQ Đồng Nai với chức năng bảo tồn lâu dài đa dạng loài, cảnh quan, hệ sinh thái.

Lẽ nào UNESCO đã công nhận nhầm?

Ban Quản lý VQG Cát Tiên và nhiều đoàn chuyên gia khảo sát độc lập trước và sau Tập đoàn Đức Long Gia Lai đều khẳng định khu vực dự kiến thực hiện 2 dự án thủy điện vẫn còn rất nhiều cây gỗ quý và thảm thực vật ven sông.

 

Ngoài ra, Thông tư 34 do Bộ NN-PTNT ban hành năm 2009 quy định tiêu chí xác định và phân loại rừng, khái niệm rừng giàu, rừng nghèo được tạm tính theo trữ lượng dành cho cả loại rừng gỗ và rừng tre nứa, lồ ô, không có quy định nào xếp lồ ô, tre nứa vào dạng rừng nghèo. Không hiểu Tập đoàn Đức Long Gia Lai căn cứ vào tiêu chí nào để cho rằng 137 ha vùng lõi VQG Cát Tiên là rừng nghèo. Hay đây là tiêu chí riêng của các doanh nghiệp gỗ: Ít gỗ quý là rừng nghèo?

Nhiên Di

http://nld.com.vn/20121116103810665p0c1002/unesco-da-nham.htm

Sông Đồng Nai đang “vỡ vụn” - NLĐO

Sông Đồng Nai đang “vỡ vụn”

Thứ Sáu, 16/11/2012 22:41

Với kế hoạch phát triển thủy điện như hiện nay, trong tương lai không xa, sông Đồng Nai sẽ không còn là dòng sông thực theo đúng nghĩa - có dòng chảy và cảnh quan sông suối

Đồng Nai là con sông nội địa lớn nhất Việt Nam chảy qua 11 tỉnh từ Tây Nguyên qua miền Đông Nam Bộ, xuống khu vực Đồng Nai, Bình Dương, TPHCM, là vùng phát triển kinh tế năng động bậc nhất và đóng góp một phần rất lớn cho thu nhập quốc dân của đất nước. Sông có mức độ đa dạng sinh học cao với nhiều vườn quốc gia (VQG), trong đó có VQG Cát Tiên nổi tiếng, được công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới và là khu bảo tồn đất ngập nước Ramsar.

Đang trong giới hạn căng thẳng

Tuy nhiên, so với các lưu vực sông khác của Việt Nam, tài nguyên nước trên đầu người lưu vực sông Đồng Nai vào loại rất thấp, trung bình 2.296 m3/người/năm (so với trung bình của cả nước là 9.300 m3/người/năm). Với sự gia tăng dân số, sự phát triển kinh tế mạnh mẽ, nguồn nước sông Đồng Nai đã và sẽ chịu nhiều áp lực: suy thoái - cạn kiệt do sử dụng quá mức và ô nhiễm. Theo tiêu chuẩn quốc tế, “mức độ căng thẳng trung bình” bắt đầu với ngưỡng khai thác là 20% và mức căng thẳng cao là trên 40%. Với mức độ sử dụng hiện tại, sông Đồng Nai tiến tới giới hạn căng thẳng.

Rừng phòng hộ đầu nguồn sông Đồng Nai bị cạo trọc để nhường chỗ cho thủy điện Đồng Nai 2. Ảnh: VĂN TRƯƠNG

Sông Đồng Nai là lưu vực có tiềm năng thủy điện khá lớn, việc khai thác thủy điện lưu vực sông đã bắt đầu từ những năm 1960 với thủy điện Đa Nhim ở thượng lưu và Trị An ở hạ lưu. Sự phát triển trở nên mạnh mẽ hơn rất nhiều bắt đầu từ những năm 1990. Với kế hoạch hàng chục thủy điện trên dòng chính và các dòng nhánh lớn, dòng sông bắt đầu bị chia cắt ngày càng mạnh, số lượng công trình thủy điện rất dày, trên dòng chính Đồng Nai là 14 công trình trên chiều dài sông là 420 km; sông La Ngà 5 công trình trên 290 km sông và Sông Bé là 6 công trình trên 350 km sông. Các dòng sông đang “vỡ  vụn” do mật độ các công trình thủy điện.

 Sự phát triển mạnh mẽ thủy điện trên sông Đồng Nai đang đặt ra những thách thức lớn cho môi trường - sinh thái - sinh kế và vùng đầu nguồn như phá vỡ sinh thái, cảnh quan của phần lớn khu vực thượng và trung lưu của hệ thống sông Đồng Nai. Các tác động tiêu cực của thủy điện như nêu trên đối với môi trường - sinh thái và vùng đầu nguồn ở mức độ khác nhau sẽ diễn ra đối với hệ thống thủy điện sông Đồng Nai, tạo ra thay đổi lớn về cơ cấu dòng chảy tự nhiên xuống các khu vực hạ lưu theo chiều hướng bất lợi: tăng khả năng đe dọa lũ mùa mưa và thiếu nước mùa khô (phần lớn các hồ chủ yếu phục vụ phát điện, nhiều nhà đầu tư tham gia xây dựng, sở hữu và vận hành các bậc thang thủy điện, nhiều yếu tố phát triển bền vững đã không được thực hiện).

Phải dừng  2 dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A

Hai dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A nằm trong quy hoạch phát triển ngành điện đến năm 2020, dù được chủ đầu tư đánh giá là 2 dự án có hiệu quả kinh tế và tác động ít đến môi trường nhưng  một trong những mối lo ngại là các công trình này làm ngập vĩnh viễn gần 200 ha VQG Cát Tiên và tác động đến môi trường của khu Ramsar Bàu Sấu cùng nhiều tác động khác. Chủ đầu tư đã tiến hành thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM) vào năm 2010, sau đó là năm 2012. Các báo cáo ĐTM còn nhiều điểm gây tranh luận. Các nhà khoa học, các tổ chức dân sự  và địa phương đều cho rằng còn nhiều điều chưa được đề cập, mức độ chuẩn xác của ĐTM chưa đạt.

Quan điểm của người viết cho rằng việc phát triển thủy điện trên các dòng chính và nhánh lớn sông Đồng Nai cần được các nhà quản lý nhìn nhận một cách thận trọng nhất. Nhiều tổn thất không thể tính được bằng tiền. Kinh nghiệm thực tế trong nước, khu vực và quốc tế đã chứng minh điều đó. Việc dừng xây dựng các đập trên sông Đồng Nai nói chung và 2 dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6 A sẽ mang lại lợi ích cho tất cả, trong đó có chủ đầu tư.

TS ĐÀO TRỌNG TỨ

http://nld.com.vn/20121116103355998p0c1002/song-dong-nai-dang-vo-vun.htm

Tiềm năng của phức hợp Cát Tiên trong việc tranh thủ tài chính của Biến đổi khí hậu

Tiềm năng của phức hợp Cát Tiên trong việc tranh thủ tài chính của Biến đổi khí hậu

Các nước phát triển đang rất chú trọng đầu từ vào chương trình giảm phát thải khí nhà kính từ rừng (REDD+ - Reducing Emissions from Deforestation and Forest degradation và chi trả cho dịch vụ môi trường (Payments for Environmental Services - PES). Bốn nước Đan Mạch, Nhật, Na Uy và Tây Ban Nha đã đóng góp 118.9 triệu USD cho chương trình UN-REDD+ ở các nước đang phát triển. Thông qua chương trình này, Việt Nam được tài trợ 4.4 triệu đô trong giai đoạn 2009-2011 và thí điểm đầu tiên ở khu vực lưu vực sông Đồng Nai thuộc vùng đệm Vườn Quốc gia Cát Tiên. Ba xã được chọn làm thí điểm là Lộc Bắc, Lộc Bảo, Lộc Lâm thuộc huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng để tăng cường thể chế hỗ trợ cho việc bảo vệ đa dạng sinh học phức hợp Cát Tiên[1].  Mô hình thí điểm này đang hứa hẹn nhân rộng ở nhiều địa phương trong cả nước. Úc cũng dành 273 triệu AUD thông qua chương trình sáng kiến carbon từ rừng (Forest Carbon Initiative) để hỗ trợ các nước đang phát triển bảo vệ rừng. Cũng trong giai đoạn 2010-2012, khối các nước phát triển cam kết chi 30 tỷ đô hỗ trợ các nước đang phát triển phát triển xanh và số tiền này sẽ là 100 tỷ đô cho đến năm 2020. Điều này cho thấy nguồn hỗ trợ dành cho REDD+ và PES sẽ rất dồi dào trong tương lai, đây chính là cơ hội của Cát Tiên trong việc tranh thủ tài chính của BĐKH thông qua chương trình PES hoặc REDD+.

Với tốc độ phát thải tăng nhanh chóng ở các nước đang phát triển[2], hội nghị Copenhagen năm 2009 đã thống nhất các nước đang phát triển sẽ cùng với các nước phát triển cắt giảm khí thải để giữ nhiệt độ trái đất tăng không quá 2⁰C. Điều này một lần nữa được thống nhất trong Hội nghị ở Durban, Nam Phi năm 2011.  Khi các nước đang phát triển cam kết giảm phát thải, Việt Nam không là ngoại lệ trong nỗ lực cắt giảm phát thải này trong tương lai. Trong tám chính sách phát triển xanh Việt Nam có khả năng xem xét để áp dụng, thì chính sách PES, điển hình là REDD+ không những giúp Việt Nam đạt mục tiêu giảm thải trong tương lai mà còn đưa lại nguồn thu nhập cho người dân và chính phủ thông qua bảo vệ chính tài nguyên của đất nước mình để phát triển bền vững.

Thủy điện trước đây được xem là hợp lệ, có thể tạo tín chỉ carbon để bán ở thị trường tự do trong cơ chế phát triển sạch (CDM) theo Nghị định thư Kyoto. Tuy nhiên, tác động của thủy điện đối với môi trường, di dân, ảnh hưởng đến bản sắc văn hóa rất lớn; nên hiện nay chỉ những thủy điện có công suất dưới 30KW mới được xem xét cấp tín chỉ carbon theo CDM.

Phân tích trên có thể cho thấy rằng Cát Tiên có tiềm năng rất lớn trong việc tranh thủ tài chính từ BĐKH ngay cả hiện tại và trong tương lai. Do vậy tôi đề nghị chính phủ phân tích chi phí và cơ hội, được và mất kỹ càng của việc xây dựng hai thủy điện Đồng Nai trước khi có quyết định nên xây dựng hay dừng lại.

Đào Thị Hằng

Email: daohang1104@gmail.com

Người sáng lập (Founder): Green for Vietnam - greenforvietnamblog.com

Thạc sỹ Quản lý Carbon, Đại học Adelaide, Úc

Học bổng Năng lực lãnh đạo (ALA) của Chính phủ Úc, 2011.

---

1^, http://www.snvworld.org/sites/www.snvworld.org/files/publications/socio-economic_reportlr-final.pdf

^2, Mức phát thải của Việt Nam năm 1990 là 27.8 tỷ tấn. Mức này tăng gấp 4 lần sau 18 năm (101.9 tỷ tấn năm 2008), và nó tăng lên thêm 12 tỷ tấn vào một năm sau đó (114 tỷ tấn năm 2009).

'Nhóm lợi ích' gồm những ai? - TuanVietNam

'Nhóm lợi ích' gồm những ai?

Hàng triệu người phải hiểu như thế nào đây khi xem các thông tin về tác hại của thủy điện và phản đối nó được xây dựng trong rừng nguyên sinh?

LTS: Xung quanh việc trao đổi hoặc kiến nghị về thủy điện Đồng Nai 6 và 6A, mới đây, Tuần Việt Nam nhận được bài viết về vấn đề này. Để rộng đường dư luận, tôn trọng tính thông tin đa chiều, Tuần Việt Nam xin đăng tải bài viết dưới đây. Mong bạn đọc cùng thảo luận.

Vừa qua, tại Hà Nội, ông Bùi Pháp- Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn Đức Long Gia Lai (ĐL- GL) đã đưa ra một nhận định chấn động báo giới: "Một số bộ phận, một số lợi ích riêng đã cấu kết với một số nhà báo, tờ báo đưa thông tin không chính xác..."

Chỉ là không biết sự cầu cứu của ông Bùi Pháp đến cơ quan chức năng có thẩm quyền sẽ được xử lý như thế nào mà thôi...

Phát ngôn hay... lộng ngôn?

Nếu thực sự có "bộ phận", "một số lợi ích riêng" nào đó (hiểu gọn là nhóm lợi ích) làm ảnh hưởng đến quyền lợi của tập đoàn ĐL- GL như ông Bùi Pháp nói thì chắc chắn không thể không nhắc đến các đơn vị hành chính là TP.HCM, Đồng Nai và Bình Dương và Lâm Đồng.

Hai tỉnh đầu tiên đã có kiến nghị trực tiếp với Chính phủ về những tác hại của thủy điện đối với sông Đồng Nai. Hai tỉnh sau từng lên tiếng ủng hộ các quyết định đó trên báo chí. Ngoài ra, Chủ tịch UBND TP.HCM Lê Hoàng Quân cũng đồng thời là Chủ tịch UB sông Đồng Nai- cũng gửi văn bản đến Chính phủ về các tác hại của thủy điện đối với sông Đồng Nai.

Chủ tịch UBND TP.HCM từng giao cho Sở Công thương TP.HCM nghiên cứu các tác hại của thủy điện trước khi làm kiến nghị gửi Chính phủ. Đồng Nai từng tổ chức hội thảo khoa học để tổng hợp ý kiến và thậm chí là gặp trực tiếp chủ đầu tư dự án trước khi gửi văn bản phản đối thủy điện. Vì thế, liệu hai đơn vị hành chính thuộc loại lớn nhất nước này có dễ dàng để một cá nhân như ông Bùi Pháp muốn nói gì thì nói?

Và quả đúng thế thật, gần như ngay sau phát biểu của ông Bùi Pháp, ông Trương Văn Vở, Phó Trưởng đoàn Đại biểu QH tỉnh Đồng Nai đã nhận định: "Quan điểm của tôi là mọi công dân, kể cả ông Bùi Pháp, nếu nói không đúng, "vu khống" cho các cơ quan ở Đồng Nai phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về lời nói của mình. Chúng tôi sẽ họp bàn để có ý kiến về việc này".

Ông Huỳnh Ngọc Đáng - Phó Trưởng đoàn chuyên trách đoàn Đại biểu QH tỉnh Bình Dương - đề nghị ông Bùi Pháp cần phát biểu có trách nhiệm hơn. "Bộ phận" nào, nhóm "lợi ích riêng" nào đã "kết cấu với một số nhà báo, tờ báo đưa thông tin không chính xác" như ông đã phát biểu? Khi mà những phát ngôn này đều được đăng tải trên các tờ báo uy tín.

Chủ tịch tỉnh Đồng Nai Đinh Quốc Thái và Phó CT tỉnh Nguyễn Thành Trí, xác định phản đối thủy điện Đồng Nai 6 và 6A đến cùng trên cơ sở những tâm tư của người dân và lo lắng của chính quyền. Và không thể không nhắc đến Mạng lưới sông ngòi Việt Nam (VRN) như là một tổ chức khoa học rất lo ngại đối với hai dự án thủy điện của tập đoàn ĐL- GL.

Đơn vị này cũng từng gửi kiến nghị dừng thủy điện dựa trên các nghiên cứu khoa học thực địa và tuyên bố sẵn sàng tranh luận khoa học công khai.

Một nhà báo, một tờ báo nếu viết sai sự thật về một cá nhân, tổ  chức nào đó thì cá nhân, tổ chức đó có quyền khiếu nại, khởi kiện để bảo vệ quyền lợi.

Ông Bùi Pháp từng phát biểu hùng hồn mang tính xúc phạm báo chí, cộng đồng để rồi sau đó trên một tờ báo, ông lại cho rằng mình không nói như vậy. Việc lợi ích nhóm cấu kết với báo chí được ông "chỉnh" lại là chỉ... "có thể" mà thôi. Người viết bài không tin các hình ảnh, ghi âm và những người có mặt tại cuộc giới thiệu về hai dự án thủy điện tại Hà Nội lại không lưu lại chút gì về việc lúc ông nói xuôi, lúc ông nói ngược.

Đoàn khảo sát của các cán bộ thuộc Viện Sinh học nhiệt đới đi khảo sát (tháng 7-2011) nơi dự kiến xây dựng thủy điện Đồng Nai 6. Ảnh: Đức Tuyên/ Tuổi trẻ

Dùng "tài nguyên lòng dân" quá tệ

Bầy đàn - cụm từ nhiều liên tưởng này đã được sử dụng bởi một cán bộ có trách nhiệm cầm cân nảy mực, đánh giá báo cáo tác động của hai dự án thủy điện bị phản đối nhiều nhất: Ông Nguyễn Vũ Trung, Phó Trưởng phòng Đánh giá môi trường tổng hợp, Cục Thẩm định  và Đánh giá tác động môi trường (Bộ Tài nguyên- Môi trường).

Chủ tịch tỉnh Đồng Nai Đinh Quốc Thái và Phó CT tỉnh Nguyễn Thành Trí, xác định phản đối thủy điện Đồng Nai 6 và 6A đến cùng trên cơ sở những tâm tư của người dân và lo lắng của chính quyền. Và không thể không nhắc đến Mạng lưới sông ngòi Việt Nam (VRN) như là một tổ chức khoa học rất lo ngại đối với hai dự án thủy điện của tập đoàn ĐL- GL. Đơn vị này cũng từng gửi kiến nghị dừng thủy điện dựa trên các nghiên cứu khoa học thực địa và tuyên bố sẵn sàng tranh luận khoa học công khai.

"Tôi yêu cầu báo chí, nhà khoa học phải khách quan, trung thực, thể hiện lòng tự trọng và tính chịu trách nhiệm của mình. Không thể à ơi theo tâm lý bầy đàn. Các phóng viên, các nhà khoa học có mặt tại hội thảo cần nhìn về tương lai của đất nước, của con cháu mà sống có trách nhiệm. Những phát ngôn trước công luận phải gắn với tự trọng, danh dự, phẩm giá của mình", ông nói.

Nhưng hàng triệu người phải hiểu như thế nào đây khi xem các thông tin về tác hại của thủy điện và phản đối nó được xây dựng trong rừng nguyên sinh? Nghĩa là tri thức, kinh nghiệm, tâm tư, suy nghĩ và quyền tự do phát biểu về vấn đề có sự ảnh hưởng đến tài sản quốc gia (vườn Quốc gia Cát Tiên) cũng như tính mạng, tài sản của hàng triệu đồng bào ở hạ lưu sông Đồng Nai là vô giá trị?

Bỗng nhớ tới bộ phim Sự im lặng của bầy cừu. Người viết không có ý so sánh kẻ ăn thịt người Hannibal Lecter với... doanh nghiệp bị đánh giá là muốn "ăn" rừng cho bằng được. Nhưng thật sự hồ nghi ông Trung... ngây thơ như sinh viên thực tập FBI Clarice Starling.

Những lợi ích chung (tương lai của đất nước, của con cháu) bị đánh tráo khái niệm sang việc phải ủng hộ chủ đầu tư hai dự án thủy điện rất khéo léo. Nhưng gọi hàng triệu người phản đối thủy điện Đồng Nai 6 và 6A là "à ơi theo tâm lý bầy đàn" thì đúng là không chấp nhận được.

"Tài nguyên lòng dân" cũng bị rẻ rúng?

Không hiểu tại sao một cán bộ đại diện cho Bộ TN- MT phát biểu như vậy trước công luận mà bộ chủ quản này hoàn toàn không có ý kiến gì để người dân biết chủ trương của mình.

Hình như "tài nguyên lòng dân"  bị rẻ rúng quá!

Ngành điện, dầu khí với mức lương bị lãnh đạo ngành than thở là "không đủ sống" cũng đủ khiến thiên hạ ước mơ. Ngành than, ngành gỗ xuất khẩu bao lâu nay ra nước ngoài với giá rẻ mạt để rồi bây giờ quay lại nhập khẩu với giá cao ngất.

Nguồn nước- khi đến được với người dân với giá bán 100% nhưng bị thất thoát trung bình 40%. Đất đai - một thứ tài nguyên gắn bó cơ hữu với người Việt- đã được quản lý đến mức góp phần để xảy ra trên 70% vụ kiện tụng...

Nếu dùng "tài nguyên lòng dân" như thế thì, không biết Bộ TN- MT sẽ nghĩ gì khi thấy người dân hoan hô nhiệt liệt UBND tỉnh, đoàn  Đại biểu QH Đồng Nai đã dám quyết liệt phản đối thủy điện đến cùng, nghĩ gì khi Tỉnh ủy Đồng Nai cũng đã gửi công văn lên cấp trên đề nghị dừng hai dự án này?

Nhất Ngôn

http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/tuanvietnam/96716/-nhom-loi-ich--gom-nhung-ai-.html